کارگاه برابری جنسیتی
مفهوم قدرت در توانمندسازی
تمام انسانها برابرند و بر هم تمایزی ندارند پس نمیتوانند ادعای برتری بر یکدیگر را داشته باشند و قدرت موجب برتری نمیشود.
سوال شروع: انواع قدرت سالم کدامها هستند و زمینههای رشد قدرت سالم چیست؟ چگونه میتوان از قدرت سالم برای ایجاد برابری جنسیتی استفاده کرد؟
در قسمت قبل بررسی کردیم که قدرت به توانمندی مرتبط است و «قدرت بر» یک رابطه اجتماعی سلطهگر و غالب از طرفی و اطاعت مطلق و انقیاد از طرف دیگر در بین افراد است. و اینکه استفاده از توانمندی دیگران برای منافع شخصی ناسالم است و «قدرت بر» نامیده میشود و در باره آن مفصل صحبت کردیم و به این نتیجه رسیدیم که این موجب آزار قشرهای بهحاشیهرانده مانند زنان میشود و بررسی کردیم که این مدل قدرت غیر سالم موجب عقب افتادگی جوامع شده و برابری در هیچ سطحی وجود ندارد. پس معنای قدرت باید تغییر کند تا برابری مهیا شود! اما انواع قدرت چیست؟
برای درک بهتر مفهوم «قدرت» در واژه «توانمندسازی» سه تعریف از قدرت سالم در طول زمان ایجاد شده و اکنون به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرند. این اصطلاحات توانمندسازی را نشان میدهند و میتوانند در درون و بین افراد اعمال شوند.
"قدرت درون" به دگرگونی آگاهی فردی اشاره دارد که منجر به بالا رفتن اعتماد به نفس برای «اقدام» میشود.
«قدرت با» قدرتی است که از سازماندهی و عملکرد افراد به عنوان یک گروه برای رسیدگی به اهداف و آرمانهای مشترک ایجاد میشود که به آن «اجتماعی» یا «همبستگی» نیز میگویند و از فرآیند توانمندسازی جمعی میاید.
«قدرت به» قدرتی است برای به دست آوردن نتیجه که به آن «قدرت عمل» نیز میگوییم و اغلب با «توانمندسازی» همراه است.
به نظر میرسد این سه مدل «توانمندسازی» مفهومی از قدرت سالم را معرفی میکنند که با داشتن اقتدار یعنی بدون ترس از تهدیدها و کاملا هدفمند و با اقدامات آگاهانه میتوان اینها را ایجاد کرد. در نظر داشته باشیم که اقتدار مانند «دارایی» است که میتواند در درون تک تک افراد باشد و این افراد برای رسیدن به هدف مشترک از این داراییشان/ اقتدارشان استفاده کنند.
حال بیایید قدرت را در معنای سالم خود یعنی توانایی بکار گیری توانمندیها در جهت رشد را در سطوح مختلف فردی ،جمعی، اجتماعی و جهان هستی بررسی کنیم.
در سطح فردی یعنی اقتدار خود را بازیابیم. قدرت در معنای تازه یعنی این توانمندیها را برای ایجاد و تقویت ارزشها در زندگی شخصی خود بکار گرفته و اقتدار داشته باشیم. ارزشهایی مانند راستی و محبت و انصاف میتواند جهت دهنده تصمیمات و اقدامات و کل زندگی ما باشد. این اصل مهم روی طیف وسیعی از افکار و رفتارهای فرد تاثیر میگذارد. مانند «نه» گفتن بجا و به موقع یا در سلامت کار کردن و دروغ نگفتن و از همه مهمتر اینکه هر فرد میتواند الگو و نمونهای از انصاف و احترام به برابری انسانها و برابری زن و مرد باشد.
در سطح اطرافیان و خانواده میتوانید با شناخت تواناییهای اطرافیان، به آنها کمک کنید که رشد کنند و تواناییهای بالقوه خود را به فعل برسانند. به این ترتیب شما از قدرت خود در فضای عشق و رشد اطرافیان استفاده کردهاید. بهطور مثال به عنوان مراقب کودک و یا والد میتوانید شرایط برابر را برای رشد فرزندان خود بنا به استعدادهای آنها مهیا کنید و نه بر مبنای جنسیت آنها. یا در فضای خانه خود الگویی برای برابری جنسیتی باشید که بیشتر در بخش خانواده در باره آن صحبت خواهیم کرد.
در سطح اجتماعی میتوانید از قدرت خود برای رسیدن به اهداف اجتماعی استفاده کنید و یا با گروههای دیگر برای ایجاد برابری در جامعهای که زندگی میکنید هدف و آرمان مشترک تعریف و برای آن اقدام کنید. بهطور مثال شما میتوانید برای هدفی مشترک در جهت اتحاد برای رسیدن به عدالت و انصاف و حذف تبعیض و تعصب نسبت به گروهی خاص مثلا زنان و ایجاد برابری در جامعه خود اقدام کنید و از نیروی جمعی برامده از این اتحاد و یکی شدن و اتحاد جمعی و سینرژی ایجاد شده برای تغییر واقعیتهای موجود و نابرابری جنسیتی و در نهایت تغییر ساختار اجتماعی موجود و رسیدن به فضای برابر برای رفاه زنان و مردان استفاده کنید و در جامعه خود تاثیر بگذارید.
و البته در سطح جهانی، اگر بیشتر افراد از قدرت سالم استفاده کنند و خود را با ان مانوس کنند، میتوانند تاثیر خود را بر جهان هستی نیز بگذارند و ساختار جهانی را تغییر دهند و نظم جدیدی را برای ایجاد و حفظ برابری بین زنان و مردان ایجاد کنند و سعادت و رفاه جمعی را نه تنها ترویج بلکه تثبیت و تضمین کنند.
سوال برای تفکر:
آیا با تغییر مفهوم قدرت و عمل بر مبنای مفهوم تازه میتوان برابری زن و مرد را ایجاد کرد؟ آیا با برابری زن و مرد میتوان رفاه جمعی را افزایش داد؟ در زندگی خود و محل کار و جامعه چه نوع قدرتی را میتوانید شناسایی کنید و چه نتایجی دارد؟ فکر میکنید چگونه میتوان قدرت به معنای ناسالم را تغییر داد و از قدرت سالم برای ایجاد برابری جنسیتی استفاده کرد؟
اقدام عملی: شما در زندگی خود چه نوع قدرتی را بکار میگیرید؟ چگونه میتوانید قدرت به معنای ناسالم را تغییر دهید و از قدرت سالم درمفهوم جدید در زندگی خود استفاده کنید؟ این هفته برای استفاده از قدرت خود در سه سطح فردی، اطرافیان و اجتماعی یک اقدام عملی بگذارید و نتیجه را با ما در میان بگذارید تا منبع الهام یکدیگر شویم.