کارگاه برابری جنسیتی
آگاهی، اصالت و انتخاب
برابری یک حقیقت در باره ماهیت انسان است که غبار آن را پاک میکنیم تا در شفافیت دیده شود، بخشی از این غبار از عدم آگاهی، اصالت و انتخاب سالم است.
سوال: آگاهی، اصالت و انتخاب چگونه با هم مرتبط هستند وچگونه بر برابری جنسیتی تاثیر میگذارند؟
اصالت یعنی خود واقعی بودن و دنباله کسی نبودن یعنی بجای دنباله روی کردن از آنچه که دیکته شده است بر مبنای ارزشها و باورهای خود عمل کردن.
تا این جلسه بررسی کردیم که برای افزایش دستیابی به اهداف توسعه پایدار باید برابری جنسیتی را مد نظر داشت. اما علیرغم افزایش برابری جنسیتی در بیشتر کشورهای غربی و در بسیاری از زمینه ها، زنان و مردان همچنان مسیرهای آموزشی متفاوتی را انتخاب میکنند. که این خود یکی از دلایل تفکیک جنسیتی مداوم در بازار کار است. هم تبیینهای فرهنگی و هم اقتصادی برای تفکیک جنسیتی شغلی ادعا میکنند که انتخابهای شغلی جنسیتی منعکس کننده ترجیحات جنسیتی است. اما آیا این «ترجیحات جنسیتی» واقعی هستند و یا برگرفته از محیط و باید و نبایدهای محیطی و آموزشی؟
تحقیقات و بررسی کلیشههای جنسیتی نشان میدهد که پیش فرض جامعه این است که مردان را قوی تر و خشن تر و زنان را لطیف تر میداند. بسیاری از کلیشههای جنسیتی ما قوی هستند، زیرا فرهنگ ما بر جنسیت تاکید زیادی دارد. اما فرهنگ چگونه بر نقشهای جنسیتی اثر میگذارد؟ نقشهای جنسیتی به نقش یا رفتارهایی اطلاق میشود که فرد متناسب با جنسیت خود یاد میگیرد و توسط هنجارهای فرهنگی غالب تعیین میشود و تا زمانی که فرد بالغ میشود، این نقشهای جنسیتی بخش ثابتی از شخصیت او شده است و معمولاً این کلیشههای جنسیتی زیاد هستند. بهطور مثال عوامل عادی شده ای مانند انتخاب اسباببازی بر مبنای جنسیت کودک یا نوع بازی متفاوت با فرزند دختر یا پسر یکی از اولین راههای تحمیل نقشهای جنسیتی یا رفتارهای جنسیتی بر فرد است.
تحقیقات و بررسیها نشان میدهد که تعداد مردان در مشاغلی مانند اجرای قانون، ارتش و سیاست از زنان بیشتر است و تعداد زنان در مشاغل مرتبط با مراقبت مانند مراقبت از کودک، مراقبتهای بهداشتی و مددکاری اجتماعی از مردان بیشتر است. این نقشهای شغلی نمونههایی از رفتارهای معمولی مردان و زنان غربی هستند که برگرفته از سنتها و فرهنگ است. پس پایبندی به این نقشهای جنسیتی در انتخاب شغل نشان دهنده برآورده شدن انتظارات اجتماعی است اما لزوماً «ترجیحات جنسیتی» و ترجیح شخصی نیست. .
پیش نیاز اصیل بودن، شناخت انتظارات محیط و خانواده و جامعه و دیگران است و بعد انتخاب ارزشهایی که فرد از آن خود میداند، چه مورد تایید دیگران باشد و چه نباشد. یعنی فرد با آگاهی از ارزشها خود انتخابهایی میکند که با خود واقعی و هویت حقیقی او هماهنگ است و در شفافیت و تمامیت آن را زندگی میکند و تبعات انتخابش را با شجاعت و بصیرت میپذیرد و از خود بودن ترسی ندارد.
اما چگونه با اصیل بودن میتوان به برابری جنسیتی رسید با آنرا تشویق کرد؟ اولین بخش شکستن تعاریف کلیشه ای جنسیتی است مانند ظرف شستن زنانه است و بنزین زدن مردانه! تفکر انتقادی داشته باشید تا اصیل بمانید. اصالت موجب باز بودن برای شنیدن نظرات و تجربیات دیگران شده و در پذیرش افراد مختلف با دیدگاههای مختلف است در نتیجه پویا است. شما میتوانید محیطی که در آن برابری جنسیتی است را ایجاد کنید. محیطی که در آن به تفاوتها احترام گذاشته میشود و فرصت رشد برای همه بهطور برابر فراهم میکند، فارغ از جنسیت و این موجب میشود که افراد دیگر نیز در این محیط رشد کنند و خود واقعیشان باشند. در واقع اصالت داشتن نه تنها به خود فرد کمک میکند تا با آرامش زندگی کند و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشد بلکه الگوی الهامبخشی برای دیگران نیز میشود که خودشان باشند و برابری تقویت میشود.
فرد اصیل از قدرت سالم برای ایجاد برابری جنسیتی استفاده میکند. فرد اصیل به نابرابری جنسیتی و بیعدالتی جنسیتی عادت نمیکند و در مقابل نابرابری و بیعدالتی میایستد و خود را وقف ایجاد برابری میکند و صدای بیصدایان میشود. فرد اصیل تبعیض و تعصب را دوام نمیاورد و حتی از منافع شخصی خود میگذرد تا جلوی تبیعضات جنسیتی را بگیرد و خود را وقف آن میکند. اصالت موجب میشود که فرد در سکوت تماشاگر شکستن حرمت انسانی نباشد و هر جا ارزشی زیر پا گذاشته شد و به موجودیت انسانی تعرض شد اقدام کند و تماشاگر نباشد و تماشاگر نماند. فرد اصیل از قدرت سالم برای ایجاد برابری جنسیتی استفاده میکند.
سوال برای تفکر: به ارزشها و باورهای خود توجه کنید آیا خود را اصیل میدانید؟ کدام بخشها نتیجه آموزههای اجتماعی و تحت تاثیر هنجارهای اجتماعی است و آیا باورهای محدودکنندهای دارید که مانع شما برای ایجاد و تقویت برابری جنسیتی میشود؟ آیا فرهنگ محل زندگی شما و محیط کارتان به برابری جنسیتی کمک میکند و یا تبعیض و تعصب را رواج میدهد؟ آیا شما برای حمایت از برابری جنسیتی اقدام میکنید؟ آیا شما سوگیری نااگاه جنسیتی دارید؟ در باره یک واقعه اجتماعی و با تاریخی بخوانید که در آن فردی از منافع شخصی خویش گذشت و با حفظ ارزشها و اصالتش برای دفاع از حقیقت ایستاد.
اقدام عملی: گاهی تعصب پنهانی در افراد هست که خود نسبت به آن آگاه نیستند، یک روش آگاه شدن از آن بازخورد یا فیدبک گرفتن است. به اطرافیان و نزدیکانتان بخواهید که برای شما بنویسند که آیا در شما چیزی میبینند که نشان دهنده عدم اصالت و باورهای پنهان محدود کننده و یا سوگیری جنسیتی باشد. در فضای پذیرش باشید و برای تغییر آنها اقدام عملی بگذارید و این هفته نسبت به تغییر آن اقدام کنید.