مداد نارنجی فرزندم
خوب دیدن
وقتی به منظرهای نگاه میکنیم در آن منظره چه چیزهایی توجه ما را به خود جلب میکنند؟ وقتی به دوستی که با هم مشغول کاری هستیم نگاه میکنیم چطور؟ وقتی به اخبار تلویزیون نگاه میکنیم چه میبینیم؟ در همه این موقعیتها آنچه میبینیم و درک میکنیم، وابسته به میزان پیشرفت ما در مهارت خوب دیدن است.
***
سلام. من درنا پارسا هستم. به یک اپیزود دیگه از پادکست مداد نارنجی فرزندم خوش اومدین.
در دنیای ما شگفتیهای زیادی وجود داره، در عالم هستی اتفاقات و پدیدههای جالبی رخ میده که شاید ما نتونیم اونها رو ببینیم، در واقع نمیبینیم چون درگیر چیزهای دیگهای هستیم. درگیر مشکلات و نگرانیها و چالشهای زندگی هستیم. اما دیدن این شگفتیها کمک میکنه تا احساسات وسیعتری رو تجربه کنیم و درک دقیقتری نسبت به جهان اطرافمون داشته باشیم.
شاید براتون پیش اومده باشه که تصمیم گرفته باشین که برای یک مدت مشخص مثلا یک روز یا چند ساعت سعی کنین اتفاقات را طور دیگری ببینین و نگاه جدیدی رو به آدمهای دور و بر و محیط اطراف تجربه کنین. معمولا در کمال تعجب میبینیم بعد از چند روز تمرین، احساسات بهتری نسبت به قبل تجربه کردیم. مثلا تصور کنین فردی با چنین تصمیمی روزش رو شروع میکنه. صبح که از خانه به سر کار میره متوجه تغییراتی میشه که تا به حال ندیده بوده، مثلا میبینه درختها تغییراتی کردن؛ به خاطر تغییر فصل برگهایشان کمتر شده یا به خاطر سرمای هوا نوع پوشش آدمها تغییر کرده. گاهی توجه و دیدن این چیزهای ساده ولی جدید میتونه به آدم احساس شگفتی بده. چون در واقع این تجربه یک نوع ارتباط جدید با محیط اطراف هست. برای اینکه دچار روزمرگی نشیم و با دنیای بچهها بیشتر در ارتباط باشیم خوبه که تمرین خوب دیدن را هر روز داشته باشیم.
بچهها ذاتا به جزئیات محیط توجه زیادی دارن و همه ما در کودکی این نوع توجه به محیط رو تجربه کردیم، ولی در مسیر رشدمون توجه ما معطوف به مسائل گستردهای شده و گاهی باعث میشه که جزئیات رو نبینیم یا توجه نکنیم. این بار که از خانه بیرون رفتید خیلی دقیق به اطراف نگاه کنید و ببینید چه چیزهایی برای شما جالبه. آیا میتونین در همون لحظهای که هستین متمرکز بشین و به اطرافتون توجه کنین، مثل بچهها که دقیقا در لحظه حال هستن؟ یکی از خصوصیات بارز بچهها زندگی در حال هست. این خصوصیت کمک میکنه ذهن بچهها کنجکاو باشه و خلاقیت بیشتری نسبت به بزرگترها داشته باشن. ما به عنوان والدین یا مربی باید سعی کنیم این ذهن باز و خلاق رو گسترش بدیم، ببینیم چطور میتونیم از دریچه چشم کودکان به موضوعات نگاه کنیم، چطور میتونیم موضوعات ساده رو طوری ببینیم که جالب به نظر بیاد. مثلا تا حالا به این فکر کردین که آسمان چرا آبیه؟ یا تا حالا حرکتی که برگ در حین افتادن از درخت داره رو دنبال کردین؟ یا وقتی فصل پاییزه تنوع رنگ برگها رو دقت کردین و شمردین که چند رنگ مختلف رو در یک پارک پر از درخت میشه دید؟
یکی از عواملی که احساسات مثبت را در ما زنده میکنه و مانع احساس روزمرگی میشه خوب دیدن و خوب نگاه کردنه، اما چطور به کودکانمان یاد بدهیم شگفتیهای عالم را ببینن؟
یک راه اینه که کمکشون کنیم از کارهای کوچک لذت ببرن، مثلا شکستن تخم مرغ میتونه هیجانانگیز باشه، یا در هر کار روزمره دیگهای که انجام میدن کمکشون کنیم که به اطراف خوب نگاه کنن و حسشون رو برای شما بیان کنن. به کمک خوب دیدن بچهها نسبت به اطراف خودشون احساس آگاهی و نتیجتا امنیت بیشتری میکنن.
خوب دیدن باعث میشه صفات مثبت رو در دیگران پیدا کنن یا به عبارتی تحری مدایح کنن. شما میتونین برای تقویت این صفت در بچهها باهاشون گفتگو کنین. مثلا وقتی در در خیابون پاکبان یا فردی که مشغول فعالیت خدماتی هست میبینن راجع به موضوع خدمت کردن و صفت خدوم بودن باهاشون گفتگو کنین و یا اگر به دیدار معلمشون رفتین، درباره صفت مهربانی یا فداکاری که در کار معلم دیده میشه میتونین با هم گفتگو کنین.
بیاین با هم به گفتگوی یک کودک و مادرش گوش بدیم:
کودک: مامان، معلممون امروز نصف ساندویچ خودش رو به دوستم داد.
مادر: ااا چه جالب. به نظرم کارش بخشندگی بوده.
کودک: امروز کمک کردم دوستم تکالیفش رو انجام بده.
مادر: خب چه حسی داشتی؟ به نظر من این یک خدمته.
کودک: مامان، امروز با بابا همکاری کردم که وسایل رو جمع کنه.
مادر: اووو چه خوب... چه حسی داشتی؟ همکاری به من حس خوشحالی میده.
...