مداد نارنجی فرزندم
تفکر خلاق
آیا آن چه کودکان در مدرسه و یا از طریق رسانهها میآموزند برای پرورش خلاقیت آنها کافی است؟ خلاقیت در چه مواردی به کار میآید؟ آیا ممکن است بعضی عادات فکری یا رفتاری ما مانعی برای پرورش قوه خلاقه کودکانمان گردد؟ چه روشهایی را به شکل روزانه میتوانیم در ارتباط با فرزندانمان پیش بگیریم که تفکر خلاق را در آنها تقویت کند؟
***
سلام. من درنا پارسا هستم، به پادکست مداد نارنجی فرزندم خوش اومدین. موضوع امروز برنامه تفکر خلاق هست.
وقتی خلاقانه فکر میکنیم یعنی چی کار میکنیم؟
به نظر شما خلاقیت چه نقشی در زندگی بچهها و شما دارد؟
دنیا و جامعه با سرعتی سرسامآور در حال پیشرفت است. ما نیاز داریم که خودمان را با توانایی سازگاری با این روند مجهز کنیم و تسلیم نشویم، و تفکر خلاق راهی برای تجهیز شدن و تسلیم نشدن است.
آماده شدن برای مواجه با جهان کار آسانی نیست.
با تغییر جهان، فناوریها و روشهای جدیدی معرفی میشوند.
چیزهایی که در مدارس میآموزیم معمولا در زمانی که شروع به کار کردن میکنیم منسوخ میشوند.
به همین دلیل است که امروزه آمادهسازی کودکان و بزرگسالان جوان باید متمرکز بر رشد مهارتهایی باشد که برای سازگاری با این واقعیتِ همیشه متغیر حیاتی هستند. یادگیری همیشگی، راهی برای پیشرفت مداوم است. یکی از مهارتهای اساسی که برای رشد و توسعه نیاز داریم، تفکر خلاق است. تفکر خلاق یعنی روشی برای بررسی و حل مسائل با استفاده از دیدگاهی متفاوت، اجتناب از راه حلهای مرسوم و تفکر خارج از چارچوب. این فرایند خلاقانه به شما کمک میکند که روابط را بررسی کنید، با چالشهای جدیدی مواجه شوید، و به دنبال راه حلهایی بروید که غیرمعمول، بدیع و تازه هستند. تفکر خلاق میتواند تواناییهای شناختی مغز را بهبود بخشد و به اکتساب مهارت جدید بیانجامد. مثلا، کودکی ممکن است در موسیقی مهارت ویژهای کسب کند و این مهارت باعث ایجاد پیوندهای قویتری بین دو نیمکره مغز میشود. طبق تحقیقات، تفکر خلاق میتواند به مغز ما کمک کند تا مسیرهای عصبی جدیدی را شکل داده و بنابراین باعث بشه ما مفاهیم جدیدی رو درک کنیم.
بدین ترتیب، چرایی آموزش تفکر خلاق به کودکان واضح است: این مهارت به سلامت عاطفی و مغزی قویتر منجر میشود. تمرکز روی خلاقیت و نوآوری در آموزش به کودک اهمیت دارد، زیرا بسیاری از مشکلاتی که کودک در آینده با آنها روبه رو خواهد شد به رویکردهای جدیدی برای حل شدن نیاز دارد که پیش از این استفاده نشدهاند. این مهارت بسیار باارزشی است که هر کس باید از کودکی بدان مجهز باشد تا در بزرگسالی بتواند خود را از دیگران متمایز کند.
خلاقیت مهم است، چون در یادگیری کودکان تاثیر خواهد گذاشت. معمولا همه ما افراد خلاق را به عنوان شخصیتهای باهوش میشناسیم. این فرضیه اغلب درست است. چون افراد خلاق به خوبی میتوانند از ظرفیتهای مغزشان استفاده کنند و توان بالقوه مغزشان را به ظرفیت بالفعل تبدیل کنند. مسئلهای که شاید اغلب ما به آن توجه نمیکنیم این است که سیستمهای متداول آموزشی به صورتی طراحی شدهاند که ناخواسته به خلاقیت کودکان آسیب میزنند و آن را غیرفعال میکنند. ولی نکته خوشحالکننده اینه که خلاقیت به صورت بالقوه در همه ما وجود دارد و میتواند فعال و تقویت شود. در سالهای اخیر محققان به شواهدی دست پیدا کردهاند که نشان میدهد خلاقیت میتواند تقویت شود، تمرین شود یا آموزش داده شود. روشهایی که خلاقیت را پرورش میدهد یکی از عوامل تخیل است شما میتوانید با کودکتان بازیهای متفاوتی انجام دهید. مثلا در یک روز آفتابی به پیک نیک بروید و با کودکتان به آسمان نگاه کنید و با ابرها داستانسرایی کنید. روش دیگر استفاده نامتعارف از وسایل است، مثلا از خودکار به عنوان میکروفن استفاده کنید یا مثالهای دیگر…
میتونیم سعی کنیم بیشتر بازیهایی را انجام بدیم که به استراتژی نیاز دارند و نقش رهبری رو به بچهها بسپاریم. یکی از راههای مهم تقویت خلاقیت در کودکان این است که به آنها اختیار عمل دهید و خودتان را در نقش پیرو او بگذارید.
باید بگذاریم کودکمان به صورت مستقل تصمیم بگیرد که چطور بازی را پیش ببرد. باید تلاش کنیم در مقابل وسوسه هدایت بازی به سمتی که فکر میکنیم منطقیتره مقاومت کنیم. خوبه که به بچهها اجازه بدیم در فضای خلاق ذهنی خودشون سیر کنن و در آن قدم بزنند.
دوستان عزیز، به پایان این اپیزود از پادکست مداد نارنجی فرزندم رسیدیم. امیدواریم این پادکست براتون مفید بوده باشه. مثل همیشه ازتون خواهش میکنیم ما رو از نظرات خودتون محروم نکنین. تا اپیزود بعدی خدانگهدار.